De recente geopolitieke onrust in en rond Iran toont nog maar eens hoe kwetsbaar de transportsector blijft voor internationale spanningen. Door het conflict in het Midden-Oosten en de onrust rond cruciale energieroutes is de druk op de oliemarkten sterk toegenomen. Analisten en nieuwsmedia wijzen erop dat vooral de vrees voor verstoringen in de aanvoer van olie en geraffineerde producten de energieprijzen de voorbije weken stevig heeft opgedreven. Ook Europa voelt die schok rechtstreeks, omdat hogere olieprijzen zich snel vertalen in hogere prijzen voor diesel aan de pomp
Wat vandaag opvalt, is dat het niet langer gaat om een beperkte schommeling, maar om een prijsstijging die meteen voelbaar wordt in de dagelijkse praktijk van transporteurs. Sinds het begin van dit jaar zijn de dieselprijzen met bijna 30% gestegen. Dat vertaalt zich rechtstreeks in hogere kilometerkosten, een grotere druk op marges en een dalende voorspelbaarheid van de operationele kosten. Zeker in een sector waar competitiviteit vaak afhangt van kleine verschillen in kostenniveau, heeft zo’n evolutie een grote impact.
Tegelijk maakt net die stijging ook iets anders zichtbaar: hoe kwetsbaar een dieselgedreven businessmodel blijft voor externe prijsschokken. De brandstofkost maakt namelijk 60-70% uit van de totale TCO van een dieselvrachtwagen. Waar deze brandstof lange tijd als een gekende kost werd beschouwd, zien we vandaag dat die assumptie steeds minder houdbaar is. En precies daar wordt de vergelijking met elektrische trucks relevanter dan ooit. Want wanneer we niet alleen kijken naar aankoopprijs, maar naar de TCO over de volledige levensduur, ontstaat een ander en veel strategischer perspectief.
TCO-impact in cijfers
Om de impact van de stijgende brandstofprijzen concreet te maken, hebben we enkele voorbeeldscenario’s doorgerekend. In een eerste scenario kijken we naar de TCO per kilometer van een trekker-oplegger in nationaal transport, met een dagelijkse inzet van 400 kilometer. Daarbij gaan we uit van een afschrijvingsperiode van acht jaar.
Voor het dieselvoertuig werken we met twee scenario’s: één op basis van de gemiddelde dieselprijs van vóór de oorlog en één waarin we uitgaan van het huidige, hogere prijsniveau. In beide scenario’s houden we bovendien rekening met de verwachte extra prijsstijging vanaf 2028 als gevolg van ETS2.
Voor het elektrische voertuig nemen we de investering in een snellader op het depot mee in de berekening. Daarnaast veronderstellen we dat 70% van de laadsessies op het depot plaatsvindt en 30% onderweg via snelladen aan een hoger tarief.
Uit deze vergelijking blijkt dat het dieselvoertuig over de volledige levensduur uitkomt op een gemiddelde TCO van €1,01 per kilometer. Ten opzichte van de situatie aan het begin van dit jaar, toen deze TCO nog €0,94 per kilometer bedroeg, gaat het om een stijging van 7,4%.
Wanneer we dit vergelijken met een elektrische vrachtwagen, zien we dat die over de volledige levensduur nog steeds €0,03 per kilometer goedkoper uitkomt dan het dieselalternatief. En dat zelfs in een scenario waarin 30% van de energie onderweg wordt geladen via snelladen aan een hoog tarief.
De businesscase voor elektrische vrachtwagens wordt nog sterker in een scenario waarin volledig op het depot geladen kan worden. Daarom bekijken we in een tweede scenario een regionale transporteur met een dagelijkse inzet van 330 kilometer. Voor deze inzet volstaat het om het voertuig volledig op het depot te laden, waardoor laden onderweg niet nodig is. Ook in deze vergelijking gaan we uit van een afschrijvingsperiode van acht jaar.
Net zoals in het vorige scenario werken we voor het dieselvoertuig met twee prijsniveaus: de dieselprijs van vóór de oorlog en de huidige dieselprijs. In beide gevallen houden we rekening met de verwachte bijkomende stijging van de brandstofprijzen vanaf 2028 als gevolg van ETS2.
Voor het elektrische voertuig nemen we opnieuw de investering in een depotlader mee in de berekening.
Dit is bovendien een scenario waarin de businesscase voor een elektrische vrachtwagen al positief was vóór de recente stijging van de dieselprijzen. Toen we deze analyse in januari maakten, lag de TCO van een elektrische vrachtwagen al €0,09 per kilometer lager dan die van een dieselvoertuig: €0,89 per kilometer tegenover €0,98 per kilometer.
Wanneer we dezelfde oefening maken met de huidige, verhoogde dieselprijzen, wordt het voordeel van elektrisch rijden nog duidelijker. In dat geval stijgt de TCO van het dieselvoertuig over de volledige levensduur naar €1,04 per kilometer. Daarmee ligt die maar liefst €0,15 per kilometer hoger dan de TCO van de elektrische vrachtwagen.
Van kostenstijging naar strategische keuze
De conclusie is duidelijk: wat vandaag speelt op de oliemarkten is geen tijdelijke ruis, maar een structurele wake-up call voor de sector. De stijging van de dieselprijzen legt niet alleen de directe kostimpact bloot, maar vooral het onderliggende risico van afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Voor transporteurs betekent dit dat klassieke aannames rond kostenniveaus en voorspelbaarheid steeds minder houdbaar worden.
De TCO-analyses tonen scherp aan dat elektrische vrachtwagens niet langer enkel een duurzaam alternatief zijn, maar in bepaalde gevallen vandaag al de meest rationele economische keuze. Zeker in operationele profielen waar volledig laden op depot mogelijk is, wordt het verschil snel significant.
Voor bedrijven die vooruit willen kijken, ligt de opportuniteit dus niet in het afwachten van stabilisatie in de brandstofprijzen, maar in het actief herdenken van hun vlootstrategie. Wie vandaag inzet op elektrificatie, bouwt niet alleen aan een duurzamer model, maar ook aan meer controle over kosten, meer voorspelbaarheid en een sterkere concurrentiepositie op lange termijn.
Ben je benieuwd naar de specifieke TCO van jouw voertuigenpark? Neem dan contact op met onze collega Twan!